De SWAROVSKI OPTIK AX Visio 10x32, een unieke verrekijker Overzicht 

 

Algemeen

In januari 2024 kwam SWAROVSKI OPTIK met een bijzondere verrekijker, de AX Visio 10x32. Deze kijker verschilt van alle andere door de extra mogelijkheden. Naast het gebruik als een normale verrekijker kun je hiermee ook fotograferen en filmen, een vogel of zoogdier determineren en een onderwerp in het beeldveld aanwijzen zodat dit door een ander, die deze kijker even gebruikt, gemakkelijk kan worden bekeken.
Alle verschillende mogelijkheden zijn met een keuzewiel in te stellen.

Het ontwerp komt wat de optische eigenschappen betreft ongeveer overeen met de SWAROVSKI OPTIK EL 10x32 WB.
De AX Visio is ontworpen door Marc Newson wiens naam op de kijker is aangebracht.

De AX Visio is als een gewone verrekijker te gebruiken maar is door de extra camera en de elektronica veel omvangrijker en tweemaal zo zwaar als de EL 10x32.
Het kijkerhuis is van aluminium dat deels is geanodiseerd en verder van een groene polimeer bekleding is voorzien.
De kijker is waterproof volgens IP67.

Er is een gebruiksaanwijzing in verschillende talen, maar daarin wordt niets vermeld over het gebruik van de verschillende applicaties.
Het zou wenselijk zijn dat daarvoor een aparte handleiding wordt gemaakt waarin ook is vermeld hoe de kijker met de smartphone kan worden verbonden.
Hoewel dit probleem bij SWAROVSKI OPTIK niet bekend was, had ik zelf problemen met het wisselen tussen de applicaties Merlin ID en SWAROVSKI OPTIK Outdoor.
In de AX Visio zijn onder andere de applicaties voor vogel, zoogdier, vlinder en libellen identificatie opgenomen. Deze applicaties kunnen regelmatig worden bijgewerkt zodat de toepasbaarheid constant toeneemt en verbetert.
Tijdens het testen heb ik gebruik gemaakt van de applicaties SWAROVSKI OPTIK Outdoor en de Merlin Bird ID. De instellingen kunnen met de smartphone worden ingesteld.
Je kunt de elektronica aanzetten door ongeveer drie seconden op de knop rechtsonder te drukken. Het duurt dan ongeveer 30 seconden voordat je de kijker kunt gebruiken.
Er brandt dan een groene LED aan de voorkant.
Het elektrische systeem wordt gevoed met een Li-ion batterij van 3000 mAh. Deze batterij wordt afgedekt met een waterproof kapje.
Om dit te verwijderen is veel kracht nodig waarbij de kans bestaat dat het lipje afbreekt. Men zou daar toch iets anders voor moeten bedenken.
De batterij is te laden met de meegeleverde lader waarin twee batterijen tegelijk passen. Het opladen geschiedt met een kabeltje dat aan een USB-bron is aan te sluiten.
De kijker heeft geen USB-aansluiting zodat de batterij steeds buiten de kijker moet worden opgeladen.
Hoewel de batterij het redelijk lang volhoudt, verdient het aanbeveling om bij langere tochten een reserve batterij mee te nemen.
De garantietermijn bedraagt 3 jaar voor de kijker en 1 jaar voor de batterij.

Mechanische eigenschappen

De focusknop loopt gemakkelijk en roteert ca. 540 graden om van 3 m. tot oneindig scherp te stellen.
Deze kijker is dus een vrij langzame scherpsteller. Omdat de focusknop weinig boven de kijker uit steekt moet je veel kleine “slagjes” maken om van dichtbij naar veraf scherp te stellen.
Naar mijn smaak had de scherpstelling wat sneller mogen zijn.
De oculair instelling gaat vrij zwaar maar dat is geen probleem omdat die voor één gebruiker maar eenmaal wordt ingesteld. De oculairringen zijn 12 mm. uit te draaien waarbij ze op verschillende tussenstanden in klikken. Het is even wennen aan de drie knoppen bovenop waarbij ik mij in het veld nog wel eens vergiste.
Ook met handschoenen aan zijn ze wat moeilijk van elkaar te onderscheiden.
Naast de aan-uit knop zit een knop met een pijl. Deze is bedoeld om te wisselen, bijvoorbeeld tussen foto en video. Boven deze knop zit de knop met een stip. Die is bedoeld om een opname te maken of om de video-opname te starten. Ook kan daarmee de determinatie in werking worden gesteld. Zoals gewoonlijk heb ik deze kijker ook aan een vriestest onderworpen.
Helaas waren bij 20 graden onder nul alle beweegbare delen vastgevroren. Tijdens het ontdooien trad er nauwelijks inwendige condensatie op en dat maak ik maar weinig mee.

Optische eigenschappen

Deze eigenschappen zijn vergelijkbaar met die van de EL 10x32. De fotografisch bepaalde resolutie in het beeldcentrum bedraagt 3.42 boogseconden en dat is een stuk beter dan de scherpte van het gemiddelde menselijk oog bij 10x vergroting.
Aan de beeldranden is de resolutie nog 4.68” en ook dat is uitstekend. De contrast- en kleurweergave zijn ook heel goed en de lichttransmissie bedraagt volgens SWAROVSKI OPTIK 88%.
Het gezichtsveld is met 112 m. op 1000 m. bijna even groot als bij de EL 10x32. Met een maximaal “eye-relief” van 15 mm. is de kijker ook geschikt voor brildragers.
Zie voor verdere specificaties ook de hierbij afgedrukte tabel.

Foto en video

Tussen en boven de beide kijkertuben zit een camera met een lensdiameter van 24 mm. en een brandpuntsafstand van 260 mm. (omgerekend naar 35 mm. film). Deze gegevens zijn te vinden in de EXIF-info die in de afbeelding is opgeslagen.
De camera heeft een MP-sensor met 4208x3120 pixels waarbij het videobeeld 1920x1080 pixels bedraagt. De resolutie van de foto’s is ongeveer 10.3” in het beeldcentrum en 11.4” aan de randen. De randscherpte is dus goed maar de beeldscherpte is niet groot genoeg voor het maken van vergrotingen. De “twitcher” heeft daaraan echter genoeg om zijn waargenomen zeldzaamheid mee te bewijzen. De video heeft een veel lagere resolutie die ik met mijn testkaarten niet kon meten. Het is bij video wat moeilijk om het beeld bij 10x vergroting stil te houden. Wij wachten nog steeds tot SWAROVSKI OPTIK komt met beeldstabilisatie. De belichting wordt geregeld met de variabele belichtingstijd. Na het aanzetten van het elektrische systeem kan door het indrukken van de knop met stip een opname worden gemaakt of een video worden gestart. Het wisselen tussen foto en video geschiedt door het indrukken van de knop met een pijl. Vóór het maken van de foto moet je zo nauwkeurig mogelijk handmatig scherpstellen. De camera heeft autofocus en nadat daarmee is gefocusseerd mag je de scherpte niet meer handmatig wijzigen omdat de foto dan onscherp wordt.
In het geheugen van de kijker zijn gemiddeld 7000 foto’s en ongeveer een uur film op te slaan. Met de applicaties Merlin ID en SWAROVSKI OPTIK Outdoor zijn de foto’s en video’s over te brengen naar de smartphone. Op mijn telefoon werden ze als volgt zichtbaar.

Determinatie

Op het keuzewiel staat een afbeelding van een vogel voor het determineren van vogels, en een eekhoorn voor het determineren van zoogdieren.
Wegens de korte tijd dat ik de kijker ter beschikking had heb ik die laatste mogelijkheid maar éénmaal kunnen gebruiken bij een reebok op ca. 50 m. afstand.
Het resultaat was “Roe Deer”.
Tijdens de weinige dagen met geschikte weersomstandigheden heb ik mij alleen kunnen beperken tot het determineren van vogels zodat ook vlinders en libellen buiten beschouwing bleven.
Bij het determineren van vogels wordt gebruik gemaakt van het bekende programma Merlin ID, ontwikkeld door het Cornell Lab. In dat programma zijn meer dan 9000 vogelsoorten (wereldwijd) opgeslagen. Ik heb dat programma eens getest, los van de AX Visio, met 95 door mijzelf gemaakte vogelopnamen. Daarbij zijn de vogels formaat vullend afgebeeld en ook zijn de soortkenmerken duidelijk te zien.
Van deze 95 opnamen, verdeeld over alle vogelgroepen, worden er 87 goed gedetermineerd.
Bij foute determinaties gaat het meestal om de wat moeilijker soorten zoals de Bosrietzanger die als Kleine Karekiet wordt gedetermineerd.
Ook bij opnamen van vliegende vogels is de determinatie vaak juist.
Met de AX Visio gaat het in het veld veel vaker mis, meestal omdat de vogels te ver weg zitten of een verkeerde houding hebben.
Recht van voren of van achteren is determinatie vaak niet mogelijk. Je krijgt dan de melding “Bird not recognised”.
Ook bij een onscherpe foto, b.v. als gevolg van trillen, is een goede determinatie niet mogelijk.

Zelf kon ik de vogels met deze 10x kijker, meestal op veel grotere afstand, nog gemakkelijk determineren.
In het beeld zie je een cirkel, bestaande uit vier segmenten. Er zijn een grote cirkel voor de vogels heel dichtbij en een kleinere cirkel, die je verreweg het meest gebruikt, voor de vogels verder weg. De vogel dient de cirkel zo goed mogelijk te vullen.
De segmenten kunnen ook wat feller oplichten, hoe meer segmenten oplichten hoe zekerder het programma is van een juiste determinatie.
Je kunt de determinatie dus niet altijd vertrouwen en de minder ervaren waarnemer wordt aangeraden de vogelsoort steeds met een determinatiegids te controleren.
Hierbij nog enkele opnamen van goede en foute determinaties.

De camera kan ook fotograferen, filmen en determineren zonder met de telefoon verbonden te zijn. Er wordt bij elke determinatie ook een foto gemaakt die in de kijker wordt opgeslagen.
De foto’s en video’s kunnen later naar de telefoon worden overgebracht.
In de meeste gevallen is de grote afstand de oorzaak van een verkeerde soortbepaling waarbij de kenmerken blijkbaar niet duidelijk op de foto staan.
Misschien dat een hogere resolutie wat verbetering kan geven.
Merkwaardig is dat bij sommige opnamen de vogel in het veld niet werd herkend maar thuis bij uitvergroten in de EXIF-info toch een goede soortnaam werd gezien.
Soms maakt de kijker een volkomen idiote determinatie (b.v. de nestkast als Steenuil).
In de kijker zit een GPS-ontvanger die constant het satellietsignaal ontvangt waarmee de positie op aarde steeds bekend is. Daarmee wordt op de waarneemlocatie het aantal voor determinatie in aanmerking komende diersoorten aanzienlijk beperkt.

Het aanwijspijltje

Het is mogelijk om een object (b.v. een vogel) in het beeldveld met een pijl aan te wijzen. Een medewaarnemer kan, door dezelfde kijker ziend, de richting van het pijltje volgen en het bedoelde object te zien krijgen. Wie steeds alleen in het veld is heeft daar niets aan maar voor een excursieleider kan het soms nuttig zijn.

De overige applicaties

De kijker heeft verder nog een ingebouwd kompas dat aangeeft in welke richting je kijkt. Onder de X1 en X2 van het keuzewiel kun je nog favoriete applicaties onder brengen.
Met de SWAROVSKI OPTIK Outdoor app schijnt het mogelijk te zijn om op 5 andere smartphones “live view” mee te kijken.
Door de verbindingsproblemen die ik had met mijn smartphone kon ik dat niet testen.

Samenvatting

SWAROVSKI OPTIK heeft een unieke kijker gemaakt waarvan voor zover ik weet nog geen tweede bestaat. Het is een kijker voor wie snel een foto wil maken van de vogel die is waargenomen.
De kijker kan de determinatie vergemakkelijken voor wie nog weinig ervaring heeft als vogelaar en de determinatie kan verifiëren met een goede veldgids.
Maar ook voor de meer ervaren waarnemer die naar een land gaat met voor hem/haar onbekende diersoorten kan de kijker zijn nut hebben.
Voor de jeugdige beginnende vogelaar zal de prijs meestal buiten het bereik liggen. Hij/zij heeft meer aan een goedkopere kijker met een goede determinatiegids.
Bij de aanschaf doet men er goed aan om al in de winkel te testen of de apps in de smartphone goede verbinding maken met de AX Visio.

De specificaties en de cijferwaardering zijn in de volgende tabel samengevat

TWENTSE VOGELWERKGROEP Ing. J.A.Meijerink
T E S T R A P P O R T                    SWAROVSKI OPTIK                  Maart 2024
Kijkermerk / type	AX Visio 10 x 32	EL 10 x 32 WB	NL Pure 10 x 42	CL 10 x 30 B
Technische gegevens
Gewicht (gram)	1190	583	863	525
Hoogte (mm.)	154 - 166	136 - 148	159 - 174	120 - 139
Max. Breedte (mm.)	137	129	132	127
Diameter uittredepupil (mm.)	3.20	3.20	4.20	3.00
Effectief Eye-Relief (mm.)	3 - 15	17 (max.)	2 - 16	12 (max.)
Oogafstand (mm.)	58 - 75	54 - 74	56 - 74	56 - 74
Max. rotatie focusknop ( ° )	-	740	700	410
Rotatie focusknop van 3m tot ∞ ( ° )	540	390	360	290
Kleinste waarneemafstand (m.)	2.80	1.90	2.00	3.20
Schemeringsgetal	17.9	17.9	20.5	17.3
Gezichtsveld op 1000 m. (m.)	112	118	133	100
Openingshoek ( ° )	6.41	6.58	7.60	5.72
Gezichtshoek ( ° )	58.5	59.8	67.2	53.1
Adviesprijs (€ )	4640.-	1725.-	3033.-	1260.-
Optische kwaliteit
Beeldscherpte	5	5	5	5
Contrastweergave	5	5	5	5
Kleurranden	4.5	3.5	4.5	4
Randscherpte	5	5	5	3
Gezichtsveld	4.5	5	5	3.5
Kleurweergave	5	5	5	5
Inwendige spiegeling	4	3	3	3
Vertekening	4.5	4.5	4.5	4.5
Geschiktheid voor brildragers	5	5	5	5
Mechanische kwaliteit     +20° / -20 °
Scharnierdraaiing	5 / 1	5 / 2	5 / 5	5 / 2
Scherpstelmechanisme	4.5 / 2	4.5 / 4	5 / 5	4.5 / 4
Oculairinstelling	5 / 1	5 / 5	5 / 5	5 / 1
Oculairringen	5 / 2	5 / 3	5 / 2	5 / 4
Stof- en waterdichtheid	5	5	5	4
Cijferwaardering:   1=Slecht  2=Matig  3=Redelijk  4=Goed  5=Uitstekend
Opmerkingen:
Dit testrapport mag voor reklamedoeleinden worden gebruikt als daarvoor schriftelijke toestemming van de auteur is verkregen en wanneer het bovendien in z'n geheel wordt gepubliceerd.

Voor vragen en/of opmerkingen betreffende kijkers en telescopen ben ik slechts per e-mail bereikbaar op  elsjan99DITNIET@xs4all.nl
(Voor het verzenden dient u “DITNIET” uit het mailadres te verwijderen)

Rijssen, maart 2024                  J.A. Meijerink