De Vortex 10x kijkers Overzicht 

Algemeen

In 1986 begonnen de tandarts en de verpleegster Dan en Margie Hamilton een bedrijf in Middleton in de staat Wisconsin USA.
Het was eerst vooral gericht op de levering van optische apparatuur aan vogelaars. Dit was zo succesvol dat in 2002 Vortex Optics kon worden opgericht.
Ook nu nog worden er optische instrumenten geleverd aan vogelaars, jagers, schutters en ook aan militaire instanties. Om de prijs zo laag mogelijk te houden laat Vortex de apparatuur grotendeels produceren in China en Japan.
Bijzonder is dat Vortex een levenslange garantie geeft op de producten, onafhankelijk van de oorzaak van het defect. Vortex onderscheidt zich daarmee van de meerderheid van andere organisaties die optische apparatuur leveren.
Van de Vortex producten is Benel BV in Hoogeveen de distributeur voor de BeNeLux. Omdat voor vogelaars vooral de 10x kijkers interessant zijn, kreeg ik van hen een zevental Vortex kijkers met die vergroting voor een test ter beschikking.
Het kijkerhuis is bij de meeste Vortex kijkers vervaardigd uit een magnesiumlegering, alleen bij de goedkoopste is daarvoor polycarbonaat gebruikt. Ze zijn alle omhuld met een prettig aanvoelende rubber bekleding. De goedkoopste zijn gevuld met stikstof en de duurdere met argongas om inwendige condensatie zoveel mogelijk te voorkomen.
De duurste (Razor UHD 10x42) heeft een Abbe-Koenig prisma, de overige een prisma van het systeem Schmidt-Pechan.
De afzonderlijke oculairinstelling geschiedt bij alle kijkers door een ring rond het rechter oculair, die bij de duurste kijkers eerst iets omhoog moet worden geschoven omdat deze vergrendeld zijn.
De buitenste lensvlakken zijn voorzien van een waterafstotende “Armor Tek” coating. De oculairringen zijn alle gemakkelijk uit te draaien en hebben nul tot twee tussenstops waar de ringen inklikken. Ze zijn niet geheel te verwijderen.
Alle kijkers worden geleverd met een draagtas, een nekriem en beschermkapjes voor objectieven en oculairs.

Opvallend bij de Vortex kijkers is de degelijke uitvoering, de levenslange garantie en natuurlijk de gunstige prijs.
Omdat ik van elk type maar één exemplaar heb getest, heb ik geen indruk kunnen krijgen van een eventuele spreiding in optische en mechanische kwaliteit van deze Vortex kijkers.

De statiefadapter

Wie vanaf een statief wil waarnemen kan veel gemak hebben van een speciaal voor deze Vortex kijkers gemaakte adapter. Deze bestaat uit twee delen waarvan één constant op de kijker kan blijven zitten. Daarvoor dient het afdekplaatje op de centrale as eerst te worden verwijderd waardoor een schroefdraad zichtbaar wordt. Na het inschuiven van de kijker wordt deze met een stelschroef vastgezet. Bovenstaande afbeeldingen laten dat zien. Het voordeel van deze constructie is dat de kijker zeer snel op het statief kan worden bevestigd.
De adviesprijs van deze adapter is € 89,95

De Triumph HD 10x42 en de Crossfire HD 10x42

Dit zijn de goedkoopste kijkers uit de testserie.
De optische prestaties van beide kijkers zijn bijna gelijk. Het grootste verschil is de kleinste waarneemafstand die bij de Triumph bijna 5 meter bedraagt en bij de Crossfire 2,5 meter.
Ze zijn beide gevuld met stikstofgas. De Crossfire vertoont iets minder kleurrandjes langs contrastrijke voorwerpen en heeft wat minder spiegeling bij het kijken tegen de zon in.
Beide kijkers hebben voldoende beeldscherpte voor het gemiddelde menselijk oog. De oculairringen hebben bij de Triumph één tussenstop en bij de Crossfire geen.
Bij temperaturen onder het vriespunt gaat de scherpstelling erg zwaar. Het zijn verder heel aardige kijkers en door hun zeer lage prijs heel geschikt voor jonge, beginnende vogelaars met nog beperkte financiële mogelijkheden.
Voor verdere technische specificaties en waarderingscijfers verwijs ik naar de tabel.

De Diamondback HD 10x32 en de HD 10x42

Wie de voorkeur geeft aan een kleine lichte kijker zou aan de Diamondback HD 10x32 kunnen denken. Deze heeft ongeveer dezelfde optische en mechanische kwaliteit als de Triumph maar de reflectie bij het kijken tegen de zon in is wat geringer en het gezichtsveld is iets groter. Het is een aardige kijker in de middenklasse maar een probleem kan zijn dat de kijker door een gering “eye-relief” minder geschikt is voor brildragers.
De Diamondback HD 10x42 scoort ongeveer hetzelfde als de HD 10x32, alleen het gezichtsveld is wat kleiner (zie tabel). Maar deze kijker heeft minder last van interne reflectie en de beeldscherpte is nog iets beter wat van belang kan zijn voor waarnemers met een beter dan gemiddelde gezichtsscherpte. De oculairringen hebben één tussenstop. Hij is ook door brildragers te gebruiken.
Om interne condensatie zoveel mogelijk tegen te gaan zijn deze beide kijkers gevuld met Argon gas. De scherpstelling gaat bij deze kijkers erg zwaar bij temperaturen onder nul graden.
De Diamondback HD 10x42 is ongeveer te vergelijken met de Eden ED 10x42 die € 120.= duurder is. Hij is door de vogelaar goed te gebruiken.

De Viper HD 10x42

De helderheid en contrastweergave zijn bij deze kijker wat beter dan bij de voorgaande. Ook is de randscherpte iets beter. Het gezichtsveld op 1000 m. bedraagt 120 m. en dat is mooi groot. De oculairringen hebben twee tussenstops waarbij ze inklikken. Ze zijn ook geschikt voor brildragers.
Deze kijkers zijn gevuld met Argongas en voor de lenzen wordt glas gebruikt met een lage dispersie om kleurfouten zoveel mogelijk te voorkomen. De buitenvlakken van de lenzen zijn gecoat met de waterafstotende ArmorTeK coating.
Het is een mooie kijker en heel geschikt voor de vogelaar, alleen jammer dat bij temperaturen onder nul graden de scherpstelknop is vastgevroren.

De Razor HD 10x42 en de Razor UHD 10x42

Het ligt voor de hand om beide kijkers met elkaar te vergelijken. Ik heb de volgende belangrijkste verschillen kunnen vaststellen.

1. De UHD is geproduceerd in Japan en de HD in China.
2. De UHD vertoont iets minder kleurrandjes langs contrastrijke voorwerpen.
3. Bij de UHD is de randscherpte iets beter.
4. De UHD vertoont iets minder interne spiegeling.
5. De UHD heeft 4 mm. meer “eye-relief” waardoor hij beter geschikt is voor brildragers.
6. De UHD is 28 mm. langer en 224 gram zwaarder dan de HD.
7. 7. Bij de UHD is de scherpstelknop vastgevroren bij temperaturen onder nul graden Celcius, bij de HD gaat het dan zwaar.
8. De UHD is € 970.= duurder dan de HD.

Zie voor verdere verschillen ook de tabel.
Beide kijkers hebben lenzen van lage dispersie en een lichttransmissie die iets hoger is dan bij de voorgaande kijkers. Ze hebben een Argon vulling en zijn gecoat met de XR-multicoating. Naar mijn smaak is de scherpstelling bij de UHD wat aan de trage kant.

Bij de UHD wordt een speciale draagtas geleverd die desgewenst met een soort tuigje op de borst kan worden gedragen. Voor de vogelaar niet zo interessant omdat voor hem/haar de kijker direct beschikbaar moet zijn.
Afgezien van de prestaties bij vriezend weer, kan de UHD 10x42 zich meten met topkijkers als bijvoorbeeld de Zeiss Victory SF 10x42 die € 550.= duurder is.
Beide Razors zijn mooie kijkers en zeer geschikt voor de vogelaar.
Zelf heb ik de UHD korte tijd met veel plezier in het veld kunnen gebruiken.

Samenvatting

Vortex maakt heel aardige kijkers in diverse afmetingen zodat er voor elk wat wils bij is te vinden. De Triumpf HD 10x42 en de Crossfire HD 10x42 vallen op door hun uitzonderlijk lage prijs. Ze zijn daardoor heel geschikt voor jonge beginnende vogelaars met nog geringe financiële mogelijkheden.
De Diamondback HD 10x32 is geschikt voor wie een kleine, lichte kijker wenst en geen bril draagt.
De Diamondback HD 10x42 en de Viper HD 10x42 zijn universele kijkers uit de middenklasse met een voor velen nog betaalbare prijs.
De Razor HD 10x42 en de Razor UHD 10x42 zijn de duurste van deze testserie. Het zijn uitstekende kijkers voor vogelaars. Vooral de UHD kan men rekenen tot de topklasse als men deze kijker maar niet met vriezend weer wil gebruiken. In het algemeen geven de Vortex kijkers veel waar voor hun geld.
En heel bijzonder is dat elke aangesloten dealer een levenslange garantie biedt, ongeacht de oorzaak van een defect. Volgens de Vortex website zijn breuk-, val-, stoot- zand- en stofschade ook gedekt door de VIP garantie van Vortex.
VIP staat voor “Vortex Image Processing” waarbij vervanging of reparatie zonder kosten zijn voor de gebruiker.
Omdat we nog weinig ondervinding hebben met de Vortex kijkers, ben ik benieuwd naar de ervaringen (zowel positief als negatief) van gebruikers van deze kijkers.

De specificaties en de cijferwaardering zijn in de volgende tabel samengevat.

TWENTSE VOGELWERKGROEP Ing. J.A.Meijerink
T E S T R A P P O R T                     Vortex 10x kijkers                     Rijssen november 2024
Kijkermerk / type	Triumph HD 10x42	Crossfire HD 10x42	Diamond-Back HD  10x42	Viper HD 10x42	Razor HD 10x42	Razor UHD 10x42	Diamond-Back HD  10x32
Geproduceerd in	China	China	China	China	China	Japan	China
Technische gegevens
Gewicht (gram)	596	662	608	703	696	920	453
Min. - Max. Hoogte (mm.)	155-163	155-162	155-162	144-153	149-157	177-182	122-128
Max. Breedte (mm)	133	133	138	133	130	133	107
Diameter uitredepupil (mm.)	4.20	4.20	4.20	4.20	4.20	4.20	3.20
Max. Eye-Relief (mm.) (vanaf oculairring)	11	11	11	12	11	15	7
Oogafstand Min-Max (mm.)	54-76	57-75	54-73	54-75	55-74	55-76	56-74
Max. rotatie focusknop tot ∞ (°)	370	480	400	420	490	880	380
Rotatie focusknop van 3m tot ∞ (°)	-	300	300	270	260	360	190
Kleinste waarneemafstand (m.)	4.90	2.50	2.20	2.00	1.60	1.40	2.60
Schemeringsgetal	20.4	20.4	20.4	20.4	20.4	20.4	17.9
Gezichtsveld op 1000 m (m.)	113	110	112	120	116	118	120
Openingshoek (°)	6.46	6.29	6.41	6.86	6.63	6.75	6.86
Gezichtshoek (°)	58.9	57.6	58.5	61.9	60.2	61.1	61.9
Fotografisch bepaalde resolutie ('')	4.2	4.2	3.9	3.0	3.0	3.0	4.9
Adviesprijs (€) (opgave Benel)	139.-	199.-	279.-	609.-	1179.-	2149.-	249.-
Optische kwaliteit
Beeldscherpte	4½	4½	5	5	5	5	4½
Contrastweergave	4	4	4	5	5	5	4
Kleurranden	3	4	3	4	4½	5-	3
Randscherpte	2	2	2½	3	3	4	2
Gezichtsveld	4½	4½	4½	5	5	5	5
Kleurweergave	5	5	5	5	5	5	5
Inwendige spiegeling	2	3	4	4	4½	5	3
Vertekening / Globe effect	4 / 5	3 / 5	3 / 5	4 / 5	4½ / 5	5- / 5	3 / 5
Geschiktheid voor brildragers	4	4	4	4	4	5	2
Mechanische kwaliteit  +20° / -20 °
Scharnierdraaiing	5 / 5	5 / 4	4 / 1	5 / 1	5 / 1	5 / 1	5 / 1
Scherpstelmechanisme	5 / 2	5 / 1	5 / 2	4 / 1	5 / 4	4 / 1	5 / 2
Oculairinstelling	5 / 3	5 / 3	3 / 1	5 / 4	5 / 4	5 / 1	5 / 2
Oculairringen	5 / 5	5 / 5	5 / 5	5 / 5	5 / 5	5 / 5	5 / 5
Stof- en waterdichtheid / Condensvorming	5 / 4	5 / 3	5 / 3	5 / 4	5 / 4	5 / 4	5 / 4
Cijferwaardering:   1=Slecht  2=Matig  3=Redelijk  4=Goed  5=Uitstekend
Opmerkingen:
Dit testrapport mag voor reklamedoeleinden worden gebruikt als daarvoor schriftelijke toestemming van de auteur is verkregen en wanneer het bovendien in z'n geheel wordt gepubliceerd.

Voor vragen en/of opmerkingen betreffende kijkers en telescopen ben ik slechts per e-mail bereikbaar onder: elsjan99DITNIET@xs4all.nl
(Voor het verzenden dient men “DITNIET” uit het mailadres te verwijderen)

November 2024                  J.A. Meijerink